Υπάρχει μία δεξιότητα που έχει αναδειχθεί από τις σημαντικότερες για να προπονήσει κανείς. Την αποκαλούμε συναισθηματική ευλυγισία.

Έχει να κάνει με την ικανότητα να ανταποκρίνεσαι με ευχέρεια στις συνθήκες γύρω σου, την στιγμή που συμβαίνουν, αντί να παρασύρεσαι από αυτές. Σκεφτείτε πόσα ερεθίσματα δεχόμαστε συνεχώς από το πρωί που θα ξυπνήσουμε μέχρι να ξαναπάμε για ύπνο. Ερεθίσματα που άλλα τα επεξεργαζόμαστε και άλλα όχι. Άλλα είναι ευχάριστα και άλλα είναι ενοχλητικά. Όλα προκαλούν συναισθήματα και σκέψεις.

Όταν όμως ένα ερέθισμα μας ξυπνάει τον θυμό, είναι δυνατό να αισθανθούμε την χαρά ή τον ενθουσιασμό που προκαλούν άλλα ερεθίσματα;

Το πόσο συναισθηματικά ευλύγιστοι είμαστε, καθορίζει την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε την ζωή μας και να απολαμβάνουμε ισορροπία και πληρότητα. Στη συνέχεια του άρθρου θα το κάνουμε ακόμα πιο ξεκάθαρο.

Γιατί να γίνεις συναισθηματικά ευλύγιστος/η

Ο Βούδας μέσα από την πρακτική του εξάσκηση, κατέληξε σε μία καταπληκτική διαπίστωση. Η βασική πηγή της ανθρώπινης δυστυχίας (όταν φυσικά έχει ικανοποιήσει κανείς τις ανάγκες που του επιτρέπουν να επιβιώνει) είναι οι προσδοκίες του. Ακόμα κι αν αποκτήσει το ακόμα καλύτερο, η προσδοκίες είναι ακόρεστες.

Η λύση βρίσκεται στην ενσυνείδηση ή όπως το αποκαλούμε συχνότερα, στο mindfulness. Να αναγνωρίζεις αυτό που υπάρχει στο τώρα, είτε αρνητικό είτε θετικό, να δέχεσαι ότι συμβαίνει και να μην επιτρέπεις να αναδύεται στο παρόν, ούτε ο φόβος που πηγάζει από το παρελθόν, ούτε το άγχος που σχετίζεται με το μέλλον. Ακόμα κι αν αναδυθούν, να μπορείς να τα αναγνωρίζεις και να τα αφήνεις να φεύγουν, επιλέγοντας άλλες πιο ωφέλιμες κατευθύνσεις.

Η σύγχρονη ψυχολογία βρίσκεται σε ευθυγράμμιση με το παραπάνω, και ο όρος που εισάγει είναι η «συναισθηματική ευλυγισία».

Με απλά λόγια προτείνεται ως χρησιμότερο να χρησιμοποιείς επιδέξια όλη την παλέτα των συναισθηματικών σου αποχρώσεων, όταν χρειάζεται και για όσο χρειάζεται. Έχουμε αναφέρει και στο παρελθόν σε άρθρα ότι η ισορροπία και η ηρεμία δεν θα έρθει αν αποκλείσουμε από το βίωμά μας τα αρνητικά συναισθήματα. Αυτό είναι αδύνατον. Στην καθημερινότητά μας θα συμβαίνουν και λιγότερο ευχάριστες καταστάσεις. Το κλειδί για να ζούμε καλά, είναι να διαχειριζόμαστε επιδέξια το κάθε συναίσθημα.

Ένα αρνητικό συναίσθημα υπάρχει για κάποιο λόγο. Μπορείς να το αξιοποιήσεις με τρόπο που να σε υπηρετεί. Έτσι καταφέρνεις να εξελίσσεσαι, να προφυλάσσεσαι από κινδύνους και να βάζεις όρια. Ακόμα και στα θετικά συναισθήματα, η προσκόλληση διαταράσσει την ισορροπία και νοθεύει την εμπειρία. Το να είσαι συναισθηματικά ευλύγιστος σημαίνει ότι ανταποκρίνεσαι σε αυτό που σου συμβαίνει με το συναίσθημα που ταιριάζει καλύτερα στην περίπτωση, στην ωφέλιμη ποσότητα.

Σκεφτείτε λοιπόν, στην καθημερινότητα όπου οι συνθήκες γύρω σας αλλάζουν συνεχώς, εσείς με ευκολία να πλοηγήστε μέσα σε αυτές. Χωρίς να σας μπερδεύουν κατάλοιπα από αυτό που έγινε το πρωί, εχθές, πριν μία εβδομάδα ή πριν δέκα χρόνια. Γιατί να φέρεις τον θυμό σου, σε μία συνάντηση με φίλους; Γιατί να φέρεις τον ενθουσιασμό σου που είδες έναν φίλο, στο deadline που έχεις να τελειώσεις ένα project;

Σου προτείνω λοιπόν να σημειώσεις αυτές τις δύο λέξεις: «Συναισθηματική Ευλυγισία». Αν την εξασκήσεις, να είσαι σίγουρος/η ότι θα πετύχεις πολλά. Θα ανακαλύψεις διεξόδους, σε σημεία που πίστευες ότι είναι αδιέξοδα.

Θα αναφέρω μόνο τρία οφέλη:

  • Θα έχεις στα χέρια σου τον έλεγχο στη ζωή σου. Ακόμα κι αν δεν μπορείς να αλλάξεις τα γεγονότα, εσύ και μόνο εσύ αποφασίζεις πώς θα ανταποκριθείς σε αυτά, και με ποιον τρόπο θα επιτρέψεις να σε επηρεάσουν. Με την συναισθηματική ευλυγισία θα το κάνεις από θεωρία, πράξη. Και πραγματικά πρόκειται για μία μεγάλη κατάκτηση, που ανοίγει την πόρτα σε ακόμα περισσότερες νίκες.
    .
  •  Θα πετυχαίνεις περισσότερα. Η κατάλληλη ανταπόκριση την στιγμή που πρέπει, στον βαθμό που πρέπει, σε κάνει πιο επιδέξιο στην δουλειά σου, στην οικογένειά σου, ως σύντροφο και ως φίλο/η. Είσαι στο παρόν. Είσαι εύστοχος σε σχέση με αυτό που συμβαίνει. Δίνεις λύσεις και αξιοποιείς αυτό που σου προσφέρει η κάθε στιγμή.
    .
  • Θα απολαμβάνεις ισορροπία. Οι έρευνες επιβεβαιώνουν αυτό που ίσως ήδη φαντάζεστε. Τα άτομα που δεν παρουσιάζουν προσκόλληση σε ένα συναίσθημα, που έχει να κάνει με κάτι που συνέβη προηγουμένως, εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά στρες, είναι πιο αισιόδοξα και περισσότερο ευχαριστημένα από την ζωή τους.
    Ενδιαφέρουσα είναι η παρατήρηση έρευνας, ότι τα συναισθηματικά ευλύγιστα άτομα απέφευγαν να κάνουν αρνητικές υποθέσεις, όπως για παράδειγμα: «Άργησε να έρθει το ραντεβού μου. Μάλλον φταίει ο τρόπος που μίλησα εχθές. Δεν με συμπαθεί» κτλ. Αυτές τις σκέψεις χρειάζεται να «εξορίσεις» από την ζωή σου.

Η προπόνηση της συναισθηματικής ευλυγισίας

Το κλειδί είναι ένα. Αυτοπαρατήρηση. Προσοχή όμως. Είναι άλλο πράγμα η αυτοπαρατήρηση και άλλο η αυτοκριτική. Καμιά φορά όμως, μπορούμε εύκολα να περάσουμε από το ένα στο άλλο.

Στις τάξεις yoga που διδάσκω, συνηθίζω να λέω: «κάνατε με σεβασμό στο σώμα σας την θέση;», «μήπως άλλο σας ζητήθηκε να κάνετε και άλλο κάνατε;», «οι σκέψεις τύπου: το έκανα καλύτερα από τον διπλανό μου ή το έκανα χειρότερα από όλους δεν έχουν καμία σχέση με το στόχο της πρακτικής, ούτε θα βοηθήσουν το σώμα σου να ανταποκριθεί καλύτερα».

Επειδή και η προπόνηση της συναισθηματική ευλυγισίας είναι ένα άλλου είδους yoga, σε νοητικό επίπεδο, προτείνω: αυτοπαρατήρηση, εστίαση στον μεγάλο στόχο, όχι κριτική αλλά διερεύνηση. Πάνω απ΄όλα κάντε το με αγάπη προς τον εαυτό σας. Αυτό είναι το πιο σημαντικό στοιχείο για να φθάσετε «ψηλότερα».

Σε πιο πρακτικό επίπεδο προτείνω το εξής:

  • Το πρωί πριν ξεκινήσετε να κάνετε το πρόγραμμά σας αφιερώστε 2, 3 ή 5 λεπτά για να θέσετε τη ισχυρή πρόθεση της ημέρας. Καθίστε κάπου άνετα με μία κούπα τσάι ή καφέ. Οραματιστείτε. Πώς μπορείτε να συμπεριφερθείτε σήμερα ώστε να είστε συναισθηματικά ευλύγιστοι και όχι άκαμπτοι; Στο δύσκολο meeting, στην περίεργη συνάντηση, στην περιποίηση των παιδιών . Εσείς ξέρετε. Παρακάτω θα βρείτε link με το άρθρο για τον οραματισμό. Διαβάστε το γιατί ίσως σας βοηθήσει στην εφαρμογή του.
    .
  • Αν μέσα στην ημέρα σας υπάρχει ένα δύσκολο συναίσθημα που επιμένει να κυριαρχήσει σε όλη την ημέρα μην προσπαθήσετε να το «απωθήσετε βίαια». Αποδεχθείτε ότι συμβαίνει και κοιτάξτε το κατάματα. Απλά παρατηρήστε το σαν να παρατηρείτε το χέρι σας. Αυτός ο τρόπος είναι πολύ περισσότερο αποτελεσματικός για να διαχειριστείτε το συναίσθημα απ’ ότι να το προσεγγίσετε επιθετικά. Θα σας βοηθήσει σε αυτό η τεχνική R.A.I.N., που και για αυτήν θα βρείτε παρακάτω link.
    .
  • Το βράδυ γράψτε με στυλό και χαρτί 3-4 σημειώσεις . Δεν χρειάζονται πολλά λόγια. Τι συνέβη την ημέρα που πέρασε; Τι ανακαλύψατε; Πού θα μπορούσατε να τα έχετε πάει καλύτερα; Ευθυγραμμιστείτε καλύτερα με την πρόθεσή σας την επόμενη φορά. Αυτοπαρατήρηση, όχι κριτική.

Τέλος, θα ήθελα να σημειώσω δύο σημαντικά tips που θα συμβάλουν στο να είναι επιτυχημένη η εξάσκησή σας:

  • Επιμείνετε. Είναι ο μόνος τρόπος για να έχετε αποτελέσματα. Δεν έχει σημασία αν τα πήγατε πολύ καλά ή καθόλου καλά την προηγούμενη ημέρα. Με το που ξυπνήσετε δοκιμάστε πάλι. Όπως λέει και το απόφθεγμα του «Αν επαναλαμβάνεις κάτι για αρκετό καιρό, θα αρχίσει να γίνεται μέρος του εαυτού σου».
    .
  • Πηγαίνετε όσο μπορείτε. Τι σημαίνει αυτό; Κάντε μία ειλικρινή προσπάθεια να εξερευνήσετε το δυναμικό που υπάρχει μέσα σας. Αποφύγετε να προκαθορίσετε το όριό σας «μέχρι εδώ μπορώ» πριν καν προσπαθήσετε. Όπως έχω πει κατά τη διάρκεια της τάξης μου στην yoga,  τεντωθείτε (εδώ μεταφορικά) μέχρι το σημείο που σας πάει πιο μακριά. Όχι με τρόπο που σας εξαντλεί, αλλά που σας γεμίζει.

Κλείνοντας θέλω να σημειώσω το εξής. Η ευλυγισία είναι δύναμη. Σκεφτείτε ένα κλαδί άκαμπτο πώς σπάει και ένα άλλο που λυγίζει. Ποιο είναι πιο δυνατό; Εξασκηθείτε στην ευλυγισία του νου, όπως θα κάνατε την εξάσκησή σας στην yoga, ή σε ότι άλλο κάνετε. Η ζωή σας θα βελτιωθεί δραστικά.

Επόμενα events

Πώς λειτουργεί το εργαλείο του οραματισμού

Mindfulness: Διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων με την τεχνική «R.A.I.N.»